خانه تالش

یکی از وظایف بدیهی سفارتخانه ها حمایت از اتباع کشور است بخصوص در صورتی که به هر دلیل دچار مشکلات قضایی و دادگاه و زندان و ...شده باشند.

آیا سفارت جمهوری اسلامی ایران در مرکز ایران شمالی ( شهر باکو ) و نیز سرکنسولگری ایران در نخجوان نسبت به انجام این وظیفه بدیهی حساس میباشد و آیا واقعا سفارت ایران در باکو حمایت از اتباع کشور را به عنوان وظیفه ای مهم برای خود تلقی میکند ؟

طی سالهای گذشته اغلب آنچه اتفاق افتاده کم توجهی سفارتخانه  ایران در باکو نسبت به این وظیفه بدیهی است. و این  البته بسیار طبیعی به نظر میرسد ! وقتی  یک سفیر در گیر ودار تجارت و منفعت طلبی شخصی دچار محدودیت شود مسلما نمیتواند از منافع ملی کشورش دفاع کند ، چه رسد به حمایت از اتباعی که بر هر دلیل _ پرونده سازی  دستگاه پلیس باکو که مشهور به فساد و رشوه خواری است یا انجام جرم – گرفتار دستگاه فاسد قضایی یا دستگاه امنیتی دولت باکو شده اند .

اگر فعالیتهای برخی سفیران اسبق در باکو مانند الف ق  را در باکو ارزیابی کنیم  که  تجارت او در باکو رونق یافت ، با همکاری برخی چهره های مشهور باکو کارخانه "سمند " را در " شماخی " راه اندازی کرد و بعد از بازگشت به ایران محفل  موسوم به " انجمن دوستی ایران و آذربایجان " را به عنوان پوششی برای  فعالیتهای تجاری خود و دوستانش راه اندازی کرد ، میتوانیم به عمق فاجعه پی ببریم و دریابیم که سفیرانی چون سه سفیر سابق  چه کارنامه ای از خود در باکو بر جای گذاشته اند .

جالب اینجاست که طی روزهای اخیر محفل تجاری موسوم به انجمن دوستی ایران و آذربایجان ! در ارومیه نیز دفتر دایر کرد . البته این یک دفتر تجاری است اما چون تحت پوشش انجمن کذایی فعالیت خواهد کرد ، هم از ارتباطات سیاسی برای سود آوری بهره خواهد گرفت و هم هزینه های اضافی مانند مالیات و... نخواهد داشت !

الف س ( سفیر بعد از الف ق ) هم بعد از بازگشت از باکو فعالیتهای تجاری اش را از طریق استانبول دنبال میکرد ! سفیری که بعد از الف س وارد باکو شد قبلا در نخجوان سابقه کارهای تجاری داشت !

طبیعی است سفیرانی که در کشور محل ماموریت خود به کارهای تجاری ( چه شخصا و چه از طریق واسطه ها ) میپردازند ، نمیتوانند منافع کشور و اتباع کشور خود را تامین کنند . چرا که بسیار ممکن است بین منافع تجاری و شخصی با منافع ملی و منافع اتباع تعارض باشد و کسی که در لباس سفارت به تجارت میپردازد ، بدیهی است که اولویت را به منافع خود بدهد .

سرکنسول ایران در نخجوان ( آقای ط ) که حتی احتمال میدهد نماز خواندن کارکنان سرکنسولگری در مساجد نخجوان " ایجاد حساسیت !" نماید ُ چگونه میتواند از منافع ملی و حقوق اتباع ایرانی دفاع کند ؟

باکو یکی از شهرهایی است که از قدیم جزو ایران بوده و فرهنگ و هویت آن ریشه ایرانی دارد و به همین دلیل  نیز بعد از اشغال آن توسط روسیه ( انعقاد عهدنامه های سیاه و ننگین گلستان و ترکمانچای ) هرگز روابط اهالی ایران با این شهر تجاری و نفتی قطع نشد ، به گونه ای هم اکنون اغلب اهالی باکو را کسانی تشکیل میدهند که پدر و جدپدری آنها مهاجران ایرانی هستند. بعد از فروپاشی شوروی نیز روابط اهالی باکو و سایر شهرها با ایرانی ها گسترش یافته و هر سال هزاران ایرانی به باکو و دیگر شهرهای ایران شمالی سفر میکنند. که در این باره توجه به نکات خاصی ضرورت دارد. نکته اول فساد  نظام اداری و بخصوص سیستم پلیس دولت باکو است که جزو رشوه خوارترین پلیس دنیاست و حتی خود مقامات و مطبوعات باکو نیز به فساد و رشوه خواری گسترده در دستگاه پلیس و گمرک و سیتم قضایی اعتراف دارند. نکته دوم اینکه سفر هزاران ایرانی بخصوص اهالی شهرهای مرزی از استانهای اردبیل و آذربایجانشرقی و غربی به باکو ، فرصت مغتنمی برای کسب درآمدهای غیرقانونی برای پلیس  دولت باکو است  و اخذ رشوه به شیوه های مختلف صورت میگیرد : باجگیری علنی در مرز ، اخذ رشوه از مسافر ایرانی به بهانه ایراد در گذرنامه ، بررسی  اسکناسهای همراه مسافر و گفتن اینکه اسکناسها به دلیل احتمال جعل نیاز به بررسی دارد . نهادن تریاک و هرویین در جیب یا کیف یا اتومبیل مسافر ، آزار مسافر با اتهامهای امنیتی و جاسوسی و....

تاکنون صدها ایرانی که اغلب آنها از آذربایجانی های ایران هستند  با اتهامهای فوق الذکر توسط پلیس فاسد دولت باکو دستگیر شده و مورد اخاذی قرار گرفته و در صورت عدم تمکین به خواستهای پلیس  روانه زندان شده اند .رفتار سیاه پلیس دولت باکو با آذربایجانی های ایران حاکی از ان است که در این باره دستوری ویژه از سوی مقامات بالا دارند . چنانکه  طی ماههای اخیر نیز چند تن از اهالی مرزی استان اردبیل  آماج گلوله های پلیس مرزی دولت باکو قرار گرفته و جان باختند.

امروز دهها ایرانی که اغلب آنها آذربایجانی هستند در سیاهچالهای رژیم باکو با اتهامهای ساختگی و یا جرمهای سبک  در شرایط غیرانسانی و غیربهداشتی زندانی هستند .کسانی با وضعیت زندانهای رژیم باکو آشنایی دارند میدانند که در این زندانها حتی از دادن غذا در حد یک چهارم غذای معمولی به زندانی خودداری میشود و زندانیان اغلب به بیماریهای مختلف ناشی از سوء تغذیه و گرسنگی دچار شده و در مدت کوتاهی جان خود را ازدست میدهند.

متاسفان از سوی دیگر شاهد آن هستیم که سفارت  ایران در باکو نسبت به سرنوشت این زندانیان و حمایت کافی از اتباع ایرانی بخصوص کسانی که با اتهامهای ساختگی مانند جاسوسی زندانی هستند اهمیت خاصی قایل نیست . در حالی که حتی اگر فردی از کشوری برای جاسوسی به کشوری دیگر برود ، وظیفه سفارتخانه این است که بدون توجه به نوع اتهام و جرم از تبعه کشور خود حمایت کند .که البته این حمایتها نیز در حقوق و روابط بین الملل شناخته شده است. البته  کشورهایی که به اتباع و منافع ملی و حیثیت تاریخی و ملی خود اهمیت میدهند در حمایت حقوقی و سیاسی از اتباع خود فعال تر و جدی تر هستند. اخیرا وزیر امورخارجه امریکا علیرغم خصومت موجود میان امریکا و کره شمالی به کره سفر کرد و توانست دو تبعه امریکایی را که به اتهام جاسوسی در کره زندانی بودند آزاد کند . یا اخیرا یک تبعه فرانسه به اتهامهای امنیتی در ایران دستگیر شد و در دادگاه نیز به شرکت در اقدامات بعد از انتخابات  وتهیه عکس و فیلم و... اعتراف کرد. دولت فرانسه در بالاترین سطح به حمایت از تبعه خود پرداخت و حتی شایع شد که فرانسه از بشار اسد رییس جمهور سوریه برای ازادی تبعه خود استمداد کرده است.

محمدجواد شهریاری  شهروند ایرانی در باکو طی پیامی به "حرکت آزادیبخش ایران شمالی " نوشته است :

سفر آقای اسد به ایران پس از آن صورت  گرفت  که دولت فرانسه از او به خاطر تلاش برای آزادی یک شهروند فرانسوی و یک کارمند سفارت فرانسه به قید وثیقه تشکر کرد. این دو نفر به اتهام دخالت در تظاهرات و ناآرامی های پس از انتخابات بازداشت و تحت محاکمه قرار گرفته بودند.

اما از سوی دیگر دو تبعه بيگناه  ایرانی متهم به جرم مشابه را كه 8 سال و 2 سال قبل در باکو بازداشت و هركدام به تحمل 11 سال زندان شده اند  بدون هیچ حمایتی  از سوی سفارت و وزارت خارجه در زندانهای باکو گرفتار شده اند و كوچكترين حمايتي از آنان به عمل نمی آید  بي تفاوتي سفارت ايران در باكو نسبت به اتباع دولت خود بجائي رسيده كه حتي در دادگاههاي نمايشي دولت باکو  نيز شركت نمي كند به زندانيان بي گناه تحت ظلم كشورمان سركشي نمي نمايد و بدنبال آن است كه قانون قرارداد انتقال محكومين منعقده بين دو كشور را معوق نمايد چرا كه استدلال مي كند كه بله اين قانون بنوعي جرم پروري است و جمعيت كيفري را در ايران افزايش مي دهد. پيشنهاد من اينست دفاع از شهروندان خود را از دشمنان غربي خود كه آنان را قبول نداريم بياموزيم